مرکز جامع ارزیابی شنوایی، وزوز و تعادل البرز

  • Info@samakalborz.com
  • 02634498149

سرگیجه و میگرن

سرگیجه و میگرن

سرگیجه یکی از رایج ترین شکایت هایی است که در پزشکی مطرح می شود. بنابر آمارثبت شده ، 20 تا 30  درصد جمعیت به این عارضه دچار می شوند. میگرن نیز یکی دیگر از اختلال های رایج است. شیوع این عارضه در 6 تا 20 درصد از مردان و 17 تا 29 درصد از زنان جامعه دیده شده است. به این ترتیب 3 تا 4 درصد از افراد جامعه میگرن و سرگیجه را تجربه می کنند. اگرچه در حقیقت احتمال همزمانی این دو عارضه به مراتب بیشتر از آمار درج شده است. سرگیجه که احساس تکان خوردن را بدون اینکه فرد از جایش حرکت کند، در او ایجاد می کند، از جمله عارضه هایی است که در یک سوم از جمعیت افرادی که مبتلا به میگرن شده اند، مشاهده شده است. روی هم رفته سه چهارم بیمارانی که از میگرن رنج می برند، سرگیجه و عدم تعادل را تجربه کرده اند.

اگرچه میگرن متداول ترین علت بروز سرگیجه است اما متاسفانه این عارضه تا مدت ها و سال ها به درستی تشخیص داده نمی شود، تا زمانی که فرد بالاخره به دنبال راهی جهت درمان سرگیجه به پزشک مراجعه کند. این تاخیر به دلیل باور بیماران و پزشکان از میگرن نشات می گیرد. هر دو گروه بر این باورند که میگرن تنها یک سردرد است؛ در صورتیکه میگرن در واقع یک سندرم عصبی ارگانیک است. در نتیجه حتی بیمارانی که از سر درد شکایت می کنند، میگرن تشخیص داده نمی شود و به اشتباه سردرد های سینوسی یا سردردهای عصبی به عنوان علت شناسایی می شوند. میگرن در کمتر از نیمی از کسانی که آن را تجربه کرده اند، توسط درمانگر به درستی تشخیص داده شده است. علاوه بر این، سرگیجه در میان عناوین بیماری های درج شده درانجمن بین المللی سردرد  به عنوان علائم میگرن ثبت نشده است. بنابراین بسیاری از بیمارانی که از میگرن همراه با سرگیجه Migrainous Vertigo (MV) رنج می برند در طبقه بندی های موجود نمی گنجند. اخیرا این نوع میگرن به عنوان اختلالی جداگانه تحت عنوان “میگرن همراه با سرگیجه ” که به یک اختلال دوره ای در تعادل اشاره دارد، شناخته می شود.

امروزه میگرن به عنوان یک اختلال سیستم عصبی با منشا ژنتیکی شناخته می شود. مجموعه ای از عوامل موجب شروع تغییرات عملکردی در سیستم عصب سه قلو و به هم خوردن تعادل مواد شیمیایی مغز می شود . به عنوان مثال میزان ترشح سروتونین که کنترل درد را بر عهده دارد با اختلال مواجه می شود. در نتیجه، عصب سه قلو مغز مواد شیمیایی را ترشح می کند که موجب تورم رگ های خونی مغز می شود. این تورم سیگنال های درد را به ساقه مغز ارسال می کند.

میگرنی که همراه سرگیجه است در سنین متفاوت فرد را درگیر می کند. احتمال وقوع چنین میگرن های در زنان به مراتب بیشتر از مردان است و در وراثت نیز میزان انتقال این عارضه به زنان به مراتب بیشتر از مردان است. معمولا میگرن در سال های اولیه زندگی به سراغ فرد می آید و در ادامه شاهد بروز میگرن همراه سرگیجه هستیم. در این حالت غیر عادی نیست که با نزدیک شدن به سن یائسگی در زنان، سرگیجه جای خود را به سردرد بدهد.

 

سرگیجه و میگرن

 

فاکتور های تشدید کننده

تا به امروز عوامل متعددی شناسایی شده اند که موجب تحریک میگرن فرد می شوند، عواملی از قبیل مواد غذایی، استرس، هورمون ها، فعالیت های جسمانی، محرک های حسی و عوامل محیطی. افرادی که تجربه ابتلا به میگرن را داشته اند، معمولا عواملی که منجر به بروز این عارضه می شود را می شناسند. چرا که بخشی از پروسه کنترل میگرن، جلوگیری از عواملی است که منجر به تحریک میگرن می شوند. در زیر برخی از متداول ترین محرک های میگرن را شرح می دهیم:

  • رژیم غذایی حاوی الکل (به خصوص شراب قرمز)، پنیر های کهنه، شکلات، شیرین کننده های صنعتی، کافئین و مونو سدیم گلوتامات، در کنار این عوامل حذف وعده های غذایی یا روزه گرفتن نیز می تواند منجر به تحریک میگرن شود.
  • استرس و موقعیت های استرس‌زا و همینطور استراحت پس از پشت سر گذاشتن استرس نیز می تواند میگرن را تحریک کند.
  • تغییرات هورمونی- تغییرات طبیعی هورمون ها که در دوران قاعدگی، بارداری و یائسگی در فرد روی می دهد در کنار مصرف داروهای هورمونی از قبیل دارو های ضد بارداری یا داروهایی که به منظور تنظیم هورمون ها مصرف می شود، احتمال تشدید میگرن را افزایش می دهد.
  • لامپ های سنسوری با نورشدید، اشعه خورشید و بوهای غیر عادی حتی در صورتی که بوی مورد نظر مطبوع باشد نیز موجب تحریک میگرن می شود.
  • عوامل محیطی- تغییرات فصل، تغییرات آب و هوایی ،تغییر در سطح ارتفاع یا تغییر در فشار جوی نیز منجر به تحریک یا تشدید میگرن می شوند.

 

فاکتور های تشدید کننده

 

تشخیص

میگرن همراه با سرگیجه (MV) نیز مانند میگرن و دیگر اختلال های سیستم وستیبولار ، در مراحل اولیه با تاریخچه گیری دقیق از بیمار شناسایی می شوند. در مورد میگرن همراه با سرگیجه (MV)  فاکتور های خطر آفرین در تاریخچه خانوادگی و تجربه میگرن در گذشته ، همچنین سابقه عدم تحمل حرکت با گرایش ابتلاء به بیماری حرکتی(Motion Sickness )، حساسیت دیداری حرکتی نسبت به حرکت اجسام در محیط هایی که از نظر بینایی فرد را به چالش می کشاند؛ مانند احساس ناخوشایند در راهرو های فروشگاه ها یا آساسنسور، ناراحتی در مواجهه با نور شدید( یا ترس از نور Photophobia )؛ عدم تحمل صداهای بلند ( یا ترس از صدا Photophobia) و افزایش احساس حالت تهوع ،مورد نظر قرار می گیرد.در واقع تشخیص افتراقی بین ابتلا فرد به میگرن یا اختلالات وستیبولار یا ابتلا به میگرن همراه با سرگیجه (MV)  از طریق وجود سرگیجه های دوره ایی با شدت متوسط همراه با علایم وجود میگرن در فرد امکان پذیرخواهد بود .

سرگیجه حاصل از میگرن به اشکال متفاوتی بروز پیدا می کند. بیماران ممکن است سرگیجه واقعی را احساس کنند، در مواردی نیز ممکن است تنها احساس سبکی سر و عدم تعادل را احساس کنند یا تنها احساس کنند که مشکلی در سرشان به وجود آمده است. این احساسات یا به صورت جداگانه یا به صورت همزمان روی دهند. ممکن است این حالت ثانیه ها، دقایق، ساعت ها یا روز ها ادامه پیدا کند. طول مدت میگرن در دوره های زمانی متفاوت متغیر است. میگرن همراه با سرگیجه ؛ غالبا با اختلالات شنوایی مانند وزوز گوش یک طرفه یا کاهش شنوایی مواج همراه نمی باشد. از این گذشته هیچ ارتباط زمانی میان سردرد و سرگیجه وجود ندارد ، در حقیقت در مواردی ممکن است میگرن بدون سردرد فرد را تحت تاثیر قرار دهد.

از آنجایی که عوامل متفاوتی موجب سرگیجه می شود، تشخیص علت بروز این عارضه کار ساده ای نیست. شاید مهمترین و معتبر ترین نشانه در تشخیص میگرن همراه با سرگیجه، بررسی تاریخچه فرد بیمار باشد.به طور معمول وقتی بیمار فاکتورهای خطر شناخته شده ی میگرن به همراه سرگیجه و منگی -که خصوصیات آن قبل تر توضیح داده شد -را دارا باشد  ؛ برای بیمار تشخیص میگرن همراه با سرگیجه گذاشته می شود .در این صورت تاریخچه ای که از سوی بیمار در اختیار فرد قرار می گیرد، نقش بسیار مهمی در شناسایی بیماری فرد دارد. سرگیجه میگرنی غالبا علائمی شبیه به  بیماری های دیگر مانند سندرم منییر را از خود بروز می دهد. در این حالت تنها با علائمی از قبیل وزوز گوش، کاهش شنوایی مواج و پری گوش و سرگیجه هایی که درکم تر از 24 ساعت گذشته وجود داشته است می توانیم به تشخیص افتراقی این دو عارضه از هم دست یابیم .نتیجه آزمونهای تعادلی که در این شرایط از بیمار به عمل می آید در 25 درصد این بیماران غیر طبیعی است. در صورتی که احتمال وجود اختلالات دیگری موجب بروز سرگیجه در فرد شده باشد( همانند شوانومای وستیبولار)، پزشک نیاز به بررسی تصاویر به دست آمده از MRI خواهد داشت.

 

تشخیص سرگیجه

 

درمان

درمان میگرن هایی که همراه با سرگیجه به سراغ فرد می آید، غالبا به پیشگیری از این عارضه محدود می شود. داروهایی که در این راستا برای بیمار تجویز می شود، تاثیر چندانی روی سرگیجه ندارند. پیشگیری از سردرد میگرنی غالبا درمانی چند پایه است. در این راستا بهتر است بیمار یک دفترچه یادداشت روزانه  تهیه کند و تمام اتفاقات و عواملی که منجر به بروز سردرد می شود را ثبت و ضبط کند. به این ترتیب او می تواند عواملی که منجر به بروز این عارضه می شوند را شناسایی کند. پیشگیری از محرک هایی که منجر به بروز میگرن می شود، نقش مهمی در جلوگیری از این سردرد ها دارد. به منظور کنترل سردرد ها بیمار باید سبک زندگی سالمی را در پیش بگیرد، به اندازه کافی ورزش کند و وعده های غذایی مناسبی را در برنامه غذایی خود جای دهد و از این گذشته آب کافی نیز نقش مهمی در جلوگیری از سردردهای میگرنی دارد. در صورتی که این اقدامات در پیشگیری از سردردهای میگرنی همراه با سرگیجه کارگشا نبود، می توان از دارو هایی نیز استفاده کرد. اغلب داروهایی که به منظور پیشگیری از میگرن در نظر گرفته می شوند در آغاز به عنوان درمانی برای اختلال هایی مانند افسردگی، صرع و فشار خون بالا در نظر گرفته شده بودند. اگرچه مکانیزم عمل این دارو ها کاملا شناخته شده نیست، اما نتایج بررسی ها نشان می دهند، این داروها ساختار های شیمیایی خاصی را در بدن به تعادل می رساند. بزرگترین دسته دارویی مورد استفاده جهت پیشگیری از میگرن، مسدودکننده های بتا، مسدودکننده های کانال کلسیم ،ضد افسردگی و ضد صرع هستند. از آنجایی که میگرن در افراد متفاوت کاملا متفاوت است، همه داروهای موجود جهت پیشگیری میگرن تمام بیماران سودمند نخواهد بود. علاوه بر این هر یک از این داروها عوارض جانبی مخصوص به خود را دارا هستند و هر یک از آنها با دارو های متفاوتی تداخل دارند. به همین دلیل انتخاب داروهای مناسب جهت پیشگیری از میگرن باید توسط پزشک معالج صورت گیرد.

دیدگاه خود را بنویسید

error: Content is protected !!